MỤC LỤC

Một buổi Zoom đào tạo 90 phút không nên được nhìn như một khoảng thời gian để “nói hết những gì mình biết”. Nếu nhìn như vậy, bạn sẽ rất dễ rơi vào một kiểu dạy quen thuộc nhưng kém hiệu quả: mở Zoom, vào thẳng nội dung, dạy thật nhiều, nói thật kỹ, gần cuối mới cuống lên chốt bài, rồi kết thúc trong cảm giác lớp học có vẻ nhiều kiến thức nhưng không rõ học viên thực sự mang theo điều gì ra ngoài.

Flow 90 phút mà tôi đề xuất ở đây không được xây theo logic “nói cho đủ”, mà được xây theo logic “dẫn dắt để học viên đi qua một hành trình nhận thức, trạng thái và hành động”. Điều đó có nghĩa là trong 90 phút, bạn không chỉ cần truyền nội dung. Bạn cần kéo lớp vào trạng thái học, làm họ thấy vấn đề, làm họ hiểu vì sao phần này quan trọng, giúp họ thấy có đường đi, tổ chức cho họ tham gia, cho họ thực hành, rồi chốt lại bằng một hành động rõ ràng.

Nếu phải nói thật ngắn, thì flow này được thiết kế để làm 5 việc cùng lúc. Một là kéo học viên vào buổi học thật sự, chứ không chỉ “có mặt trên Zoom”. Hai là mở đúng nhận thức để họ hiểu vì sao nội dung hôm nay đáng học. Ba là chuyển họ từ nghe sang tham gia. Bốn là đưa họ từ hiểu sang làm. Và năm là kết thúc buổi học trong trạng thái còn động lực, còn rõ việc cần làm tiếp, chứ không phải “học xong thấy hay” rồi để đó.

Đây là flow đặc biệt phù hợp với nhóm học viên mới bắt đầu, nhóm còn sợ công nghệ, nhóm chưa tự tin vào khả năng của mình, hoặc nhóm đang học những nội dung có yếu tố công cụ như AI, thiết kế ảnh, prompt, banner, hình ảnh cho kinh doanh online. Bởi vì với những nhóm này, nếu vào kỹ thuật quá sớm, lớp sẽ ngợp. Nếu kể chuyện quá nhiều, lớp sẽ thiếu cửa vào. Nếu dạy quá một chiều, lớp sẽ ít chuyển hóa. Flow này được xây để giải quyết chính những điểm đó.

Bonus 4.2. Nguyên tắc lõi của một buổi Zoom 90 phút hiệu quả

Trước khi đi vào timeline cụ thể, bạn cần giữ rất chắc ba nguyên tắc nền.

Nguyên tắc thứ nhất là buổi học phải có nhịp. Nghĩa là không thể suốt 90 phút chỉ có một trạng thái duy nhất. Không thể từ đầu đến cuối chỉ là bạn nói. Cũng không thể từ đầu đến cuối chỉ là lý thuyết. Một buổi học mạnh luôn có nhịp mở – sâu – tham gia – thực hành – chốt. Nhịp đó giúp não người học không bị mỏi, giúp trạng thái được nâng dần, và giúp nội dung có cơ hội đi sâu hơn.

Nguyên tắc thứ hai là đầu buổi không vào How quá sớm. Với người mới, đầu buổi phải là lúc mở nhận thức, mở trạng thái, mở Why. Nếu bạn vào thẳng kỹ thuật ngay, rất nhiều học viên sẽ theo bằng tai nhưng chưa theo bằng tâm trí. Họ sẽ cố hiểu, nhưng chưa thực sự mở ra. Và khi chưa mở ra, phần kỹ thuật càng dễ biến thành áp lực.

Nguyên tắc thứ ba là cuối buổi không được kết thúc lửng. Rất nhiều buổi Zoom có một vấn đề rất lớn: học xong, người học không biết mình mang gì về, không biết bước tiếp theo là gì, không có một hành động đủ rõ để bám vào, và vì thế năng lượng của buổi học rơi rất nhanh sau khi tắt Zoom. Một buổi học tốt luôn phải kết thúc bằng sự khóa bài học, khóa niềm tin và khóa hành động.

Nếu bạn giữ được ba nguyên tắc này, thì flow 90 phút dưới đây sẽ phát huy rất mạnh.

Bonus 4.3. Toàn cảnh flow 90 phút

Flow tiêu chuẩn mà tôi đề xuất gồm 8 chặng. Từ phút 0 đến phút 10 là mở trạng thái và kéo lớp vào. Từ phút 10 đến phút 20 là mở nhận thức và Why. Từ phút 20 đến phút 35 là khái niệm hóa và làm rõ bản chất. Từ phút 35 đến phút 50 là điều phối để học viên tự gọi tên vấn đề của mình. Từ phút 50 đến phút 65 là đưa khung hành động đầu tiên, tức Small How. Từ phút 65 đến phút 80 là thực hành có dẫn dắt. Từ phút 80 đến phút 87 là chốt insight, lỗi điển hình và bài học cốt lõi. Và từ phút 87 đến phút 90 là cam kết hành động và đóng Zoom đúng cách.

Nghe qua thì đây chỉ là một timeline. Nhưng bản chất sâu hơn của nó là gì? Nó là một tiến trình kéo học viên đi qua bảy chuyển dịch liên tiếp. Từ xa sang nhập cuộc. Từ nghe sang thấy liên quan. Từ thấy liên quan sang hiểu bản chất. Từ hiểu bản chất sang nhìn ra vấn đề của chính mình. Từ nhìn ra sang có cửa bắt đầu. Từ có cửa bắt đầu sang thử làm. Và từ thử làm sang biết phải tiếp tục thế nào.

Đây mới là logic thật của flow.

Bonus 4.4. Giai đoạn 1: 0–10 phút – Mở trạng thái, kéo lớp vào

Mười phút đầu tiên không phải để vội dạy. Đây là khoảng thời gian cực kỳ quan trọng để kéo học viên từ trạng thái đời sống thường ngày sang trạng thái sẵn sàng học. Nếu bạn bỏ qua giai đoạn này và vào thẳng nội dung, bạn sẽ rất dễ rơi vào tình trạng “mình đã bắt đầu dạy rồi nhưng lớp vẫn chưa thực sự vào”.

Ở giai đoạn này, nhiệm vụ của bạn là làm ba việc. Một là tạo kết nối. Hai là tạo chú ý. Ba là tạo cảm giác “buổi hôm nay đáng để mình có mặt thật sự”.

Bạn có thể mở bằng một câu chuyện ngắn, một tình huống rất đời thực, một sai lầm phổ biến mà đối tượng của bạn đang mắc, hoặc một câu hỏi chạm đúng vào trải nghiệm của họ. Với nhóm học về AI thiết kế ảnh cho kinh doanh, bạn có thể mở kiểu như: “Rất nhiều anh chị kinh doanh online không thiếu sản phẩm, không thiếu sự chăm chỉ, nhưng mỗi lần cần một tấm ảnh ra hồn cho công việc là lại chững. Không phải vì mình lười. Mà vì mình đang bị kẹt ở một chỗ mà nhiều người không gọi tên ra được.” Một câu như vậy đủ để lớp bắt đầu thấy mình có mặt trong buổi học.